Θωμάς Μοσχόπουλος για το Θέατρο Πόρτα

0

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2017-18
Μια Πόρτα ορθάνοιχτη!

“O σκοπός του συγγραφέα είναι να εμποδίσει τον πολιτισμό
από την αυτοκαταστροφή του.”

Αλμπέρ Καμύ

Χρησιμοποιώντας τη ρήση του μεγάλου Γάλλου υπαρξιστή ως προμετωπίδα του καλλιτεχνικού προγράμματος του ΠΟΡΤΑ για τη σεζόν 2017-18, θα θέλαμε να σχολιάσουμε-χωρίς να αρνούμαστε και την απολογιστική αυτοκριτική μας-μερικές από τις «κακές», αυτοκαταστροφικές, θα έλεγε κανείς, συνήθειες του θεατρικού πολιτισμού της Ελλάδας την εποχή της κρίσης: πλουραλισμός (στην υπερβολή του), υπερπληθωρισμός παραγωγών, πτώση της ποιότητας συνθηκών αλλά και του τελικού αποτελέσματος λόγω ένδειας, βιασύνης, άγνοιας και προχειρότητας, αυτοαναφορικότητα, διάσπαση δυνάμεων, έλλειψη στόχων, καχυποψία απέναντι στο νέο, σύγχυση, αποσπασματικότητα… και πολλά ακόμη.

Όλα τους φαινόμενα φόβου. Σπασμωδικές αντιδράσεις απέναντι στη γενικότερη αστάθεια και την τρομοκρατία που προξενεί η ανάγκη επιβίωσης. Ποιες, όμως, είναι αλήθεια οι ανάγκες που καλύπτει ο «θεατρικός πολιτισμός» γενικότερα; Και γιατί να επιβιώνει, αν αυτές δεν καλύπτονται; Αν τις καλοεξετάσει κανείς, ίσως δει πως οι πρωταρχικές αυτές ανάγκες έρχονται σε μεγάλη αντίθεση με όλα εκείνα που χαρτογραφούν την παρούσα θεατρική μας πραγματικότητα: η ανάγκη για στοχασμό, συγκέντρωση, επικοινωνία, ένωση, καλλιέργεια, εκλέπτυνση του γούστου, ερεθίσματα για περαιτέρω σκέψη, προτάσεις για επανεξέταση και επαναπροσδιορισμό, πρόοδο, υγιή διάλογο, αρμονία αισθημάτων και λογικής… Δίνεται, λοιπόν, συχνά η εντύπωση ότι οδηγούμαστε σταθερά προς αντίθετες από τις ιδεατά προδοκώμενες κατευθύνσεις, προσπαθώντας να επιβιώσουμε όπως όπως, χωρίς καμιά ουσιαστική πρόταση. Και μεγάλα λόγια ξέρουμε όλοι να λέμε. (Ναι, όπως ίσως αυτά που παρατίθενται σ’ αυτό το κείμενο). Αλλά τι πραγματικά κάνουμε πέρα από το να προσπαθούμε να επιζήσουμε σαν εξαθλιωμένοι ναυαγοί εγκαταλελειμμένοι σε μια σχεδία στη μέση του πελάγους;

Το μεγάλο θέατρο, η μεγάλη λογοτεχνία, οι μεγάλες ιστορίες του ανθρώπου ανέκαθεν μιλούσαν για αγωνίες, πτώσεις, απώλειες… κι όσο μεγαλύτερες οι πτώσεις, τόσο μεγαλύτερη αίσθηση προκαλούν. Η ιστορίες όμως αυτές μιλούν και για κάτι άλλο πολύ σημαντικό: για την αυτοσυνείδηση της πτώσης. Την αξιοπρέπεια που δε χάνεται, παρά τις απώλειες. Αν χαθεί η αξιοπρέπεια του ανθρώπου που αγωνίζεται χωρίς να αφήνει το πνεύμα του να εκπίπτει στην ευτέλεια, τότε, πραγματικά, δε μένει τίποτε όρθιο. Αν κάποιος παύει να ιστορεί, τότε χάνεται η μνήμη, χάνεται η δυνατότητα για αναγέννηση και, φυσικά, δεν υπάρχει καμία συναίσθηση του παρόντος χρόνου.

Για τέταρτο χρόνο πλέον, στη νέα περίοδο του ΠΟΡΤΑ, προσπαθούμε να υπάρχει χώρος για τους ανθρώπους να μοιραστούν τις ιστορίες τους. Οι επιλογές μας συνεχίζονται σε γνώριμους πλέον άξονες: ευρύ πρόγραμμα, σταθερό στη βάση του δυναμικό που δεν παύει, όμως, να ανανεώνεται με νέο αίμα και ορθολογική βάση επικοινωνίας και συνεργασίας, ριψοκίνδυνες επιλογές ρεπερτορίου, φιλική αλλά ισότιμη συμπεριφορά προς το κοινό, διαρκής ανάγκη να εξερευνηθούν νέοι τρόποι έκφρασης και λειτουργίας, συνένωση δυνάμεων και φυσικά ένα σχεδόν δονκιχοτικό ρίσκο (και όποιος αντέξει). Στόχος μας δεν υπήρξε ποτέ να παραμείνουμε, απλώς, ανοιχτοί σαν θέατρο και να μη μας κλείσει η κρίση, αλλά να μην προδοθούν όλα αυτά που μας κάνουν χαρούμενους. Και ως τώρα τα καταφέραμε. Άλλοτε λιγότερο, άλλοτε περισσότερο.

Ούτε στη νέα σεζόν κομίζουμε γλαύκας εις Αθήνας. Δεν σας υποσχόμαστε θεαματικές ανατροπές. Δε θεωρούμε όμως και τίποτα δεδομένο. Συνεχίζουμε, απλώς, με συνέπεια και ανοιχτή διάθεση. Εδώ θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε δύο σημεία: το ένα αφορά στο πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσουμε τις φετινές επιλογές μας στο ρεπερτόριο ενηλίκων (άλλες νέες παραγωγές και άλλες επιλογές από το ρεπερτόριο των προηγούμενων χρόνων). Η Αθήνα έχει ανακηρυχθεί από την UNESCO “Πρωτεύουσα του βιβλίου” για το 2018. Εμπνεόμαστε απ’ αυτό το γεγονός, από τη δύναμη και την καθολικότητα της σπουδαίας λογοτεχνίας. Νοσταλγούμε την υπέροχη συγκέντρωση και διαλογιστικά κατευναστική διαδικασία της ανάγνωσης, που ο διασπασμένος κόσμος μας την ωθεί όλο και περισσότερο στο περιθώριο και προτείνουμε τέσσερις παραστάσεις εμπνευσμένες από μεγάλα λογοτεχνικά έργα: Οι Αναστατώσεις του Οικότροφου Τέρλες από το ομώνυμο έργο του Ρόμπερτ Μούζιλ, Η Μύτη από την ομώνυμη νουβέλα του Νικολάι Γκόγκολ,
Η Δίκη του Κ., βασισμένη στη Δίκη του Κάφκα και, τέλος, μια θεατρική διασκευή του περίφημου Καντίντ του Βολταίρου, μιας και η ανάγκη για λίγο ορθολογισμό και αυτοσαρκαστικό χιούμορ δείχνει επιτακτική στις ζωές μας.
Το δεύτερο σημείο -που ίσως είναι και το σημαντικότερο- είναι πως συνεχίζουμε τη συνεργασία μας με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης, γεγονός που συντελεί στην υποστήριξη της άποψής μας, πως οι άνθρωποι του θεάτρου, ειδικά σε δύσκολους καιρούς θα πρέπει να αλληλοϋποστηρίζονται δίνοντας έδαφος στα κοινά που έχουν και όχι στις τυχόν διαφορές τους. Άλλωστε, ο αθηναϊκός θεατρικός υδροκεφαλισμός είναι αφενός αδιέξοδος και αφετέρου καταδικασμένος. Η εξαιρετική συνεργασία που έχουμε ως ΠΟΡΤΑ με την καλλιτεχνική διευθύντρια Ελένη Δημοπούλου αλλά και σύσσωμο το δυναμικό και τη διοίκηση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης μας κάνουν να ελπίζουμε, ότι υπάρχει φως στο τούνελ.

Σ’ αυτό το σημείο, θα πρέπει να χαιρετίσουμε και την πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού να επαναφέρει τις επιχορηγήσεις για το θέατρο. Χωρίς να λύνουν παντελώς τα οικονομικά προβλήματα μιας παραγωγής, σίγουρα αποτελούν μια ανακούφιση.

Όπως πάντοτε στο ΠΟΡΤΑ, κεφαλαιώδες παραμένει το ειδικό βάρος που δίνεται στις παραστάσεις για νέο και, φυσικά, παιδικό και βρεφικό κοινό, ανανεώνοντας τη συνεργασία μας με το Μικρό Θέατρο Αγρινίου και τους Patari Project και εγκαινιάζοντας τη συνεργασία μας με μια ακόμη σημαντική καλλιτεχνική ομάδα, τους Burger Project. Τέλος, μοιραζόμαστε ένα ακόμη ρίσκο με την ομάδα Vasistas και την Αργυρώ Χιώτη που θα προτείνουν μια θεατρική ανάγνωση παραδοσιακών παραμυθιών για ενήλικο κοινό, το οποίο, όμως, θα μπορούν να παρακολουθήσουν και παιδιά. Το αντίστροφο απ’ αυτό που συνέβαινε ως τώρα στο ΠΟΡΤΑ.

Κλείνουμε με τα λόγια που βάζει ο Βολταίρος στο στόμα του ήρωά του, Καντίντ, στο φινάλε του βιβλίου του (για να τ’ ακούμε πρωτίστως οι ίδιοι):

«Ωραία τα λέτε αλλά έχουμε και δουλειά: πρέπει να καλλιεργήσουμε τον κήπο μας».

Θωμάς Μοσχόπουλος

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here