Στο όνομα της ανθρωπιάς. Αμερικανική ανακουφιστική βοήθεια στην Ελλάδα, 1918-1929

Στο όνομα της ανθρωπιάς.

Αμερικανική ανακουφιστική βοήθεια στην Ελλάδα, 1918-1929

 

Έκθεση των Αρχείων και της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

στην Πτέρυγα Ι. Μακρυγιάννη

Eπιμέλεια: Ελευθερία Δαλέζιου, Μαρία Γεωργοπούλου

και Ναταλία Βογκέικωφ- Brogan

 

Ομαδικές ξεναγήσεις τις ημέρες των Χριστουγέννων

Παράλληλες εκδηλώσεις στο πλαίσιο της έκθεσης

 

Με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης, η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα παρουσιάζει έκθεση που αναδεικνύει ένα μνημειώδες ανθρωπιστικό εγχείρημα χαραγμένο στη μνήμη της ιστορίας: την αρωγή που προσέφεραν οι Η.Π.Α. στην Ελλάδα από το 1918 έως το 1929.

H έκθεση, σε επιμέλεια των Ελευθερίας Δαλέζιου, Μαρίας Γεωργοπούλου και Ναταλίας Βογκέικωφ- Brogan, φέρνει στο φως τις άοκνες προσπάθειες πολιτικών, ηγετών φιλανθρωπικών οργανώσεων, εκπαιδευτικών αλλά και αφοσιωμένων εθελοντών. Υποκινούμενοι από μια αίσθηση καθήκοντος, με ρίζες στις χριστιανικές, πατριωτικές ή και προσωπικές τους πεποιθήσεις, έπαιξαν στο σύνολό τους καθοριστικό ρόλο στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας ως έναν πιο ανεκτό και βιώσιμο τόπο μετά το 1922.

Η έκθεση, σχεδιασμένη σκηνογραφικά από την ομάδα της Μικρής Άρκτου (Βιβή Γερολυμάτου και Ανδρέα Γεωργιάδη) αναδεικνύει επιστολές, επίσημα έγγραφα, σπάνιες εκδόσεις, φωτογραφίες, αντικείμενα, αφίσες, εφημερίδες, ταινίες μικρού μήκους και χειροτεχνήματα. Οι θησαυροί αυτοί, που προέρχονται από τις πλούσιες συλλογές της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, αλλά και από διάφορα ιδρύματα, παρουσιάζονται εδώ για πρώτη φορά, υφαίνοντας μια συναρπαστική αφήγηση με ιδιαίτερη σημασία, χωρισμένη σε έξι μεγάλες ενότητες.

 

Ομαδικές ξεναγήσεις

Ειδικά για τις ημέρες των Χριστουγέννων, οργανώνονται οι παρακάτω ομαδικές ξεναγήσεις με ελεύθερη είσοδο:

Πέμπτη 28 Δεκεμβρίου στις 16.00

Σάββατο 30 Δεκεμβρίου στις 12.00

Πέμπτη 4 Ιανουαρίου 2024 στις 16.00

 

Παράλληλες εκδηλώσεις

Στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων, η Αμερικανική Σχολή διοργανώνει την Τρίτη 9 Ιανουαρίου 2024, στις 19.00 διάλεξη του Δρ. Γιώργου Τοπαλίδη με τίτλο “Ottoman No More: “Oi Mikrasiatai Yper tōn Deinopathountōn Adelfōn tōn” στο αμφιθέατρο Cotsen Hall.

Η διάλεξη του κοινωνιολόγου Δρ. Γιώργου Τοπαλίδη, Λέκτορα στο Flagler College της Florida, πραγματεύεται την ανακουφιστική βοήθεια που έστειλαν οι Ορθόδοξοι Έλληνες Οθωμανοί υπήκοοι που έφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Οθωμανική αυτοκρατορία από το 1907 ώς το 1924, στους αναξιοπαθούντες συντοπίτες τους στη Μικρά Ασία. Βασισμένη σε αρχειακό υλικό και προφορικές μαρτυρίες, η παρουσίαση ζωντανεύει τις εμπειρίες των μεταναστών και υπογραμμίζει την αβεβαιότητα των αγώνων τους για αποδοχή τους από τις κοινότητες των Ελλήνων μεταναστών και των Λευκών Αμερικανών. Η ρηξικέλευθη διατριβή του Γιώργου Τοπαλίδη βραβεύτηκε με το Βραβείο John O. Iatrides ως της Ένωσης Νεοελληνικών Σπουδών. Η διάλεξη θα γίνει στα αγγλικά.

 

Έκθεση

Ο τεράστιος αντίκτυπος των εκτοπισμένων προσφύγων που είχε σαν αποτέλεσμα η Σύμβαση Ανταλλαγής Πληθυσμών το 1923 κινητοποίησε τη γενναιοδωρία πολλών έγκριτων αμερικανικών ανθρωπιστικών φορέων, όπως ο Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός, η  ‘Περίθαλψις Εγγύς Ανατολής’ (Near East Relief), τα ‘Νοσοκομεία των Αμερικανίδων κυριών’ (American Women’s Hospitals) και η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων (Υoung Men’s Christian Association), που συσπειρώθηκαν για να προσφέρουν πολύτιμη βοήθεια έκτακτης ανάγκης σε ορφανά και πρόσφυγες.

Οι φορείς αυτοί, σε συνεργασία με τους ‘Αμερικανούς Φίλους της Ελλάδος’, την Επιτροπή Αρωγής του Αμερικανικού Κολλεγιακού Ινστιτούτου και τις ‘Βιοτεχνίες Εγγύς Ανατολής’ (Near East Industries), δημιούργησαν με ευρηματικό τρόπο υποδομές για επαγγελματική απασχόληση, βασική εκπαίδευση αλλά και ψυχική και σωματική υγειονομική περίθαλψη. Οι πολύπλευρες αυτές πρωτοβουλίες τόνωσαν τους πρόσφυγες, ιδιαίτερα τις γυναίκες, παρέχοντάς τους μέσα και πόρους για να γίνουν αυτάρκεις, οπλίζοντάς τους με σθένος και τη δυνατότητα να δώσουν νέα πνοή στη ζωή τους.

Η κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνα και η αποξήρανση της κοιλάδας του Στρυμόνα και της Δράμας που ανατέθηκαν σε αμερικανικές επιχειρήσεις αποτέλεσαν έργα-ορόσημα που μεταμόρφωσαν τις υποδομές στην Ελλάδα. Εκτός από τις ευκαιρίες απασχόλησης που πρόσφεραν σε ευάλωτους πρόσφυγες, βελτίωσαν επίσης την ποιότητα της ζωής τους, εξαλείφοντας τη μάστιγα της ελονοσίας και άλλων ασθενειών. Η διαχρονική επιρροή των αμερικανικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, που λειτούργησαν από εκείνη την εποχή στην Αθήνα (Junior College for Girls, σήμερα Αμερικανικό Κολλέγιο της Ελλάδος) και τη Θεσσαλονίκη (Αμερικανική Γεωργική Σχολή και Κολλέγιο Ανατόλια), έχει διαμορφώσει την ελληνική κοινωνία εδώ και γενεές, μυώντας τους μαθητές στις αρχές της σφαιρικής μόρφωσης που πρεσβεύει το αμερικανικό εκπαιδευτικό μοντέλο, καθώς και σε ένα ισχυρό εργασιακό ήθος.

 

Οι Έλληνες Οθωμανοί υπήκοοι που μετοίκησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες διαδραμάτισαν, επίσης, ένα ρόλο ζωτικής σημασίας, συνεισφέροντας στις προσπάθειες ανθρωπιστικής βοήθειας για τους συμπατριώτες τους που έμειναν πίσω στην Ελλάδα, ενώ ταυτόχρονα σφυρηλάτησαν μια ιδιαίτερη ταυτότητα στην Αμερική. Η διασπορά αυτών των προσφύγων στην Αμερική είχε μεγάλη πολιτιστική συνεισφορά, κυρίως μέσω της ευρείας διάδοσης των λαϊκών και ρεμπέτικων τραγουδιών που απηχούν τις προκλήσεις της ανταλλαγής των πληθυσμών και τον βαθύ αντίκτυπο των Ηνωμένων Πολιτειών στις ζωές των προσφύγων.

Οι Bert Hodge Hill, Edward Capps και Ιωάννης Γεννάδιος υπήρξαν σημαντικές προσωπικότητες που συνδέθηκαν με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο στην αμερικανική ανακουφιστική βοήθεια στην Ελλάδα. Ο Bert Hodge Hill διετέλεσε διευθυντής της Σχολής από το 1906 έως το 1926 και συνεισέφερε αποφασιστικά στη σφυρηλάτηση σχέσεων μεταξύ της Σχολής και ελληνικών φορέων. Ο Edward Capps, επικεφαλής της Διοικούσας Επιτροπής της Αμερικανικής Σχολής (1918–1950) χρησιμοποίησε την επιρροή του ως πρόεδρος των ‘Αμερικανών Φίλων της Ελλάδος’ για την παροχή αρωγής στους πρόσφυγες που ζήτησαν καταφύγιο στην Ελλάδα και την υποστήριξη εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών. Ο Ιωάννης Γεννάδιος, ένας διακεκριμένος διπλωμάτης, ο οποίος είχε ασκήσει μεγάλη πίεση για την Ελλάδα στις Ηνωμένες Πολιτείες, προσέφερε τους 26.000 τόμους της συλλογής του στη Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής που φέρει το όνομά του δημιουργώντας ένα σημαντικό φυτώριο για την ανάπτυξη των ελληνικών σπουδών σε διεθνές επίπεδο. Συλλογικά, οι προσπάθειές τους όχι μόνο προώθησαν τον στόχο των κλασικών σπουδών, αλλά και έδειξαν τη δέσμευσή τους να ανακουφίσουν τα δεινά που προκλήθηκαν από τις συνέπειες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνοτουρκικού Πολέμου (1919-1922), αφήνοντας πίσω τους μια παρακαταθήκη συνεργασίας και συμπόνιας.

 

Διάρκεια έκθεσης: 17 Οκτωβρίου 2023 – 18 Φεβρουαρίου 2024

Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη,  Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 12:00 – 18:00

Πέμπτη: 12:00 – 20:00

 

Είσοδος ελεύθερη

Επικοινωνία για ομαδικές ξεναγήσεις: Μαρία Σμάλη: msmali.genn@ascsa.edu.gr

 

Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Πτέρυγα Μακρυγιάννη

Σουηδίας 61, 106 76 Κολωνάκι

www.ascsa.edu.gr

 

 

Μοιραστείτε:

Facebook
Twitter
Email
Print

Περισσότερα άρθρα

Συναυλία ΗΘΟΣ

ΗΘΟΣ Παρασκευή 10 Μαΐου 2024 / Ώρα έναρξης: 20.30 Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος Μαρίτα Παπαρίζου κοντράλτο Μουσική διεύθυνση: Μαουρίτσιο

ΜΑΡΙΚΕΣ (5 γυναίκες αφηγούνται)

ΜΑΡΙΚΕΣ #δενπροκειταιγιαδιασημεςπερσονες μια επί σκηνής συνάντηση για τις έμφυλες διακρίσεις 5 γυναίκες αφηγούνται   Η παράσταση εκκινεί από την ιστορία της ΜΑΡΙΚΑΣ, μιας γυναίκας που

“Springtime Stories” Γκαλερι «Αστρολάβος-Δεξαμενή»

  “Springtime Stories”   Από τη Γεωργίου Μπλιάτσου στην γκαλερί «Αστρολάβος-Δεξαμενή»  «Η δημιουργία είναι επικοινωνία», το μήνυμα της ζωγράφου Ιστορίες απόλυτα συνδεδεμένες με τη Μητέρα-Φύση,